Leefbaarheid en veiligheid van wijken en gebieden verbeteren

Hulp nodig voor gebieden met problemen

In verschillende wijken en gebieden in Nederland moet de leefbaarheid en veiligheid beter. Bewoners hebben te maken met problemen als werkloosheid, armoede, onderwijsachterstanden, slechte woningen en een slechte gezondheid. Vaak zijn er meer problemen tegelijk. Bewoners leven bijvoorbeeld van een uitkering, hebben schulden, wonen in een huis dat niet goed geïsoleerd is en hebben jeugdzorg nodig voor hun kinderen.

Werken aan leefbaarheid

Ministeries en gemeenten werken samen met bewoners en met plaatselijke organisaties aan een betere leefbaarheid. Bijvoorbeeld met de sociale wijkteams, woningcorporaties, politie en scholen. Zij weten samen wat in een bepaald gebied nodig is en wat goed werkt. Bijvoorbeeld woningen verbeteren en verduurzamen. Of jongeren aan een baan helpen, zodat ze niet in de criminaliteit belanden.

De samenwerking gebeurt op verschillende manieren:

Leefbaarheid in de regio en in stedelijke gebieden verbeteren

• In 20 gebieden in Nederland moet de leefbaarheid en de veiligheid beter. Daar wonen samen 1,2 miljoen mensen. Problemen met armoede, onderwijs, gezondheid, wonen en veiligheid hangen met elkaar samen en versterken elkaar. Daarom werken 6 ministeries, 19 gemeenten en plaatselijke organisaties samen aan verbetering. Hierop richt zich het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV). Het NPLV verzamelt ook kennis over het verbeteren van veiligheid en leefbaarheid.
• Gebieden aan de randen van Nederland hebben problemen met de leefbaarheid omdat ze steeds minder inwoners hebben. Met genoeg winkels, artsen en andere voorzieningen in de buurt moeten bewoners ook in deze regio’s gezond en prettig kunnen leven. Hiervoor geldt:  Elke Regio telt, het Nationaal Programma’s Vitale Regio’s.
• Voor elke regio geldt dat de Rijksoverheid hen helpt als zij goede plannen hebben om de veiligheid te verbeteren. De regio kan de helft van het nodige geld van de Rijksoverheid krijgen via de Regio Deals.

Jeugdcriminaliteit tegengaan

• Jongeren tussen 8 en 27, die opgroeien in armoede en geen baan hebben, moeten niet makkelijk in de criminaliteit belanden. Met Preventie met Gezag gaat de overheid crimineel gedrag van jongeren tegen. Dit programma loopt in 27 gemeenten, waaronder de 20 gebieden van het NPLV.

Woningen toewijzen en onderhouden

• De minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening kan gemeenten toestaan om woningen toe te wijzen om een wijk te verbeteren. Criminelen of mensen die voor overlast zorgen, mogen dan niet in een gebied wonen waar de veiligheid en leefbaarheid beter moet. Ook kan een gemeente zorgen dat ergens niet alleen mensen met weinig inkomen wonen. Dit gebeurt alleen in straten en buurten of wooncomplexen waar de leefbaarheid ernstig onder druk staat. 
  Dit is geregeld in de Wet bestuurlijke maatregelen grootstedelijke problematiek. 
• De overheid gaat leegstand en verloedering van woningen tegen, omdat dat een onprettig en onveilig gevoel geeft. Daarom kan de overheid ingrijpen als woningen lang leegstaan. De regels daarvoor staan in de Leegstandswet.
  Ook zijn er regels voor verhuurders over bijvoorbeeld de verhuur van woningen aan arbeidsmigranten. Die regels staan in de Wet goed verhuurderschap.