Goed en veilig medicijnen gebruiken

Overheid bepaalt welke medicijnen op de markt komen

Voor de veiligheid van patiënten is het belangrijk dat de kwaliteit van medicijnen goed is. Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) en het Europees Medicijn Agentschap (EMA) bepalen welke middelen fabrikanten in Nederland mogen verkopen als medicijn. 

Vergunning nodig om medicijn te verkopen

Een fabrikant heeft een vergunning nodig van het CBG of van het EMA om een medicijn in Nederland te verkopen. Het CBG of het EMA beoordeelt het nieuwe medicijn hiervoor op werkzaamheid, veiligheid en kwaliteit. 

Op de website van het CBG staat hoe een medicijn wordt beoordeeld voordat het op de markt komt. Dit geldt zowel voor medicijnen voor mensen als voor medicijnen voor dieren.

Toelaten homeopathische geneesmiddelen in Nederland

Homeopathische middelen mogen niet zomaar als medicijn worden verkocht. Fabrikanten moeten eerst bewijzen dat een homeopathisch geneesmiddel werkt. Op basis van wetenschappelijk onderzoek. Het CBG beoordeelt dit bewijs. Is het bewijs onvoldoende? Dan mag er geen medische claim op de verpakking staan. Dat betekent dat op de verpakking niet mag staan dat het middel een ziekte kan voorkomen, behandelen of genezen. 

Kwaliteit medicinale cannabis controleren

Medicinale cannabis (medicinale wiet) is bedoeld als medicijn. De arts bepaalt of medicinale cannabis past bij de aandoening van een patiënt.

De cannabis moet aan dezelfde wettelijke eisen voldoen als andere geneesmiddelen. Het Bureau voor Medicinale Cannabis (BMC) controleert de kwaliteit van de medicinale cannabis en organiseert de distributie.

Regels en afspraken over veilig gebruik medicijnen

In de Geneesmiddelenwet staan regels over het veilig voorschrijven en  uitgeven van medicijnen. Enkele voorbeelden:

• Artsen en apothekers moeten ernstige bijwerkingen van medicijnen melden aan Lareb. Bijvoorbeeld als een patiënt overlijdt of in het ziekenhuis komt door een medicijn.
• Per apotheek is 1 apotheker eindverantwoordelijk voor de uitvoering van de farmaceutische zorg.

Alleen artsen mogen receptmedicijnen voorschrijven

Artsen zijn de enigen die receptmedicijnen mogen voorschrijven. Een arts kan goed bepalen welk medicijn het beste werkt voor de patiënt. En controleren op bijwerkingen. Artsen mogen ook niet zomaar medicijnen voorschrijven via internet.

Apothekers controleren op veilig gebruik medicijnen

De apotheker controleert of de medicijnen die de arts voorschrijft geschikt zijn voor de patiënt. Ook in combinatie met andere medicijnen, zoals medicijnen die de patiënt zelf koopt (zelfzorgmedicijnen).

Verder geeft de apotheker praktische uitleg aan patiënten over het gebruik van het medicijn. Dit is belangrijk voor een goede werking van het medicijn.

Lareb bewaakt bijwerkingen medicijnen

De overheid onderzoekt en test medicijnen uitgebreid voordat ze in Nederland op de markt komen. Maar soms blijkt pas na de beoordeling dat een medicijn nog andere bijwerkingen heeft. Iedereen kan een bijwerking van een geneesmiddel melden. Het bijwerkingencentrum Lareb registreert en onderzoekt deze meldingen. En meldingen van onverwachte effecten die ontstaan als een patiënt verschillende medicijnen gebruikt (wisselwerkingen).

Lareb geeft bijwerkingen door aan het CBG. Het CBG kan besluiten verder onderzoek te doen naar een medicijn waarover veel of ernstige bijwerkingen zijn gemeld. Dit kan bijvoorbeeld leiden tot de aanpassing van de tekst van de bijsluiter van het medicijn. Of bij zeer ernstige bijwerkingen tot het intrekken van de vergunning voor een medicijn.

Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) houdt toezicht op veiligheid medicijnen

De inspecteurs van de IGJ doen jaarlijks inspecties bij farmaceutische bedrijven om de kwaliteit en veiligheid van medicijnen te bewaken. Zij kijken dan of de farmaceutische bedrijven hun medicijnen ontwikkelen en maken volgens de regels van de Geneesmiddelenwet.

Ook speelt de IGJ een belangrijke rol als er een ernstig tekort is aan een medicijn in Nederland. Dan kan de IGJ een vrijstellingsbesluit afgeven. Dit betekent dat fabrikanten en apothekers tijdelijk een ander vergelijkbaar medicijn uit het buitenland mogen inkopen om een tekort in Nederland op te vangen.